JİNEKOMASTİ NEDİR ?

Jinekomasti, erkeklerde iyi huylu, aşırı meme gelişimi olarak tanımlanmaktadır. Yunanca gynec (kadınsı, feminen) ve mastos (meme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Bazı çalışmalar, her 3 erkekten birinde jinekomasti olduğunu söylemektedir. Bebeklik ve yaşlılıkta da gözlenebilen jinekomasti, sağlığa zararlı bir durum olmamasına karşın, kişinin kendisinde sıkıntıya ve utanmaya yol açmaktadır. Uzun süredir var olan jinekomasti kendiliğinden gerilemez. Medikal tedavi ve gerekli durumlarda da cerrahi müdahale gerektirir.

JİNEKOMASTİNİN NEDENLERİ NELERDİR ?

Bilindiği gibi testosteron ve östrojen, insanlardaki cinsiyet özelliklerini kontrol eden hormonlardan. Testosteron kas kütlesi ve vücut kulları gibi erkeklik özelliklerini belirlerken, östrojen meme büyümesi gibi dişilik özelliklerini kontrol eder. Oysa ki, bilinenin aksine, erkekler de az miktarda östrojen hormonu sentezlemektedir. İşte erkekteki bu testosteron/östrojen dengesi, östrojen yönüne kaydığı zaman jinekomasti ortaya çıkabilir.

-Bebeklerde jinekomasti: Erkek bebeklerin yarısından çoğu annelerinden kendilerine geçen östrojen nedeniyle büyük memeli doğar. Şiş meme dokusu iki üç hafta içerisinde kendiliğinden kaybolur.

-Ergenlik sırasında jinekomasti: Ergenlik sırasında gözlenen hormon düzensizlikleri nedeniyle jinekomastinin ortaya çıkması sıkça gözlenen bir durumdur. Olguların yüzde doksanında, altı ay ile iki yıl arasında şişmiş meme dokusu kendiliğinden eski haline döner.

-Erişkinlerde jinekomasti: Jinekomastinin gözlenme oranı 50-69 arasında tekrar yükselmektedir. Bu yaş grubuna dahil olan her 4 erkekten biri jinekomastidir.

JİNEKOMASTİYE SEBEP OLAN İLAÇLAR:

Birçok ilaç jinekomastiye yol açabilir. Bunlardan bazıları;

-Prostat büyümesini engelleyen ya da prostat kanserinin tedavisinde kullanılan ayni-androjen ilaçları

-Anabolik steroidler ve androjenler

-AIDS tedavisinde kullanılan bazı antiretroviral ilaçlar

-Birtakım anksiyete ilaçları

-Trisiklik grubuna dahil olan antidepresanlar

-Bazı antibiyotikler, ülser ilaçları

-Kalsiyum kanal blokerleri gibi bazı kalp ilaçları

UYUŞTURUCU MADDELER VE ALKOL

-Alkol

-Amfetamin

-Marihuana

-Eroin

-Metadon gibi maddeler jinekomastiye yol açabilir.

SAĞLIK PROBLEMLERİ

Birçok sağlık problemi hormonların dengesini bozarak jinekomastiye sebep olabilir.

-Hipogınadizm

-Tümörler

-Hipertiroidizm

-Karaciğer yetersizliği ve siroz

-Malnütrisyon ve açlık

BİTKİSEL ÜRÜNLER

Şampuanlarda, sabunlarda ya da losyonlarda bulunan çay ağacı ve lavanta yağlarının, içerdikleri düşük östrojenik aktiviteden dolayı jinekomastiye sebep olabilecekleri düşünülmektedir.

KİMLER JİNEKOMASTİ RİSKİ ALTINDADIR ?

-Ergenler 

-Yaşlılar

-Atletik performanslarını yükseltmek için anabolik steroid ve androjen kullananlar

-Karaciğer, böbrek ya da tiroid hastalığı olanlar ve klinefelter sendromlular jinekomasti riski altındadırlar. 

JİNEKOMASTİNİN BELİRTİLERİ ?

Memelerde gözlenen;

-Şişlik

-Ağrı

-Hassasiyet

-Bir ya da iki meme ucundan sıvı gelmesi gibi belirtiler jinekomasti belirtilerindendir.

JİNEKOMASTİDE TEDAVİ SEÇENEKLERİ

Jinekomasti tedavisine başlamadan önce hastanın altta yatan hormonal bozukluğu olup olmadığı değerlendirilmelidir. Bu nedenle, bir birey kendisinde jinekomasti varlığından şüpheleniyorsa öncelikle bir endokrinoloji uzmanına başvurmalıdır. 

Jinekomasti tedavi seçenekleri jinekomastinin tipine göre belirlenir. Jinekomastinin birçok sınıflandırılması vardır. Ergenlerde jinekomastinin gidişi ve tedaviye yanıtı, Nydick sınıflandırılması kullanılarak ölçülür. Bu sınıflandırmada jinekomasti tipi, meme göre belirlenir. Disk çapı 4cm’den küçük ergenlerde hastayı bilgilendirmek ve kendiliğinden geçmesini beklemek daha uygun olacaktır. Ancak hastanın şikayeti 4 seneden uzun sürer ya da bulunan disk, 4-6 cm aralığında ise medikal tedavi uygulanabilir.

Medikal tedavi yine hastanın yaşına, hormonal düzeyine ve altta yatan tıbbi nedenlere göre düzenlenir. Medikal tedavilerde en sık kullanılan ilaç Tamoksifendir. Etkisini yaklaşık iki hafta içerisinde gösterir. İlaç kullanımı esnasında hasta her ay yakından takip edilmelidir. Bir yıldan fazla jinekomastisi bulunan erişkinlerde bu ilaç fayda göstermez.

JİNEKOMASTİ AMELİYATI

Cerrahi müdahale, jinekomasti tedavisinde en etkimi ve kesin yöntemdir. Nasıl bir müdahale olacağı, cerrah tarafından yapılan incelemeler sonrasında kararlaştırılır. Yine burada da jinekomastinin farklı sınıflandırılmalarına karşı farklı yöntemler kullanılabilir.

-Glamdüler tip jinekomastilerde glandüler doku ve yağ dokusu fazlalığı vardır, cerrahi ve yağ alma liposuction birlikte kullanılır.

-Yağlı tip jinekomastilerde yağ dokusu ağırlıktadır, sadece liposuction ile tedavi edilir.

Başka bir sınıflandırmada ise meme dokusunun büyüklüğü ve deri fazlalığı değerlendirilir.

JİNEKOMASTİ AMELİYATI SONRASI

Jinekomasti ameliyatı sonrasında yaşanan süreç, ameliyatın tekniğine göre farklılık gösterir. Eğer tedavide vaser ya da lazer liposuction teknikleri tercih edilirse, iyileşme süreci de oldukça konforlu bir şekilde geçer. Yağ dokusuna bağlı jinekomasti oluşumunda vaser ve lazer liposuction uygulamaları sonrasında kişi yaklaşık 3 haftanın sonunda etkili sonuçlar alır ve pek çok aktiviteyi rahatlıkla yapabilir.

Cerrahi müdahale gerektiren durumlarda ise, operasyon genellikle genel anestezi altında yapılsa da bazı durumlarda lokal anestezi de tercih edilebilir. Kişi operasyondan sonra aynı gün içerisinde taburcu olabilir. Genel anesteziye bağlı olarak kişinin bir gece gözetim altında tutulması gerekebilir ancak bu durumla çok sık karşılaşılmamaktadır.

Jinekomasti ameliyatı sonrasında bölgede ödem ve şişliklerin görülmesi normaldir. Bu oluşumlar ilk hafta içerisinde kendiliğinden geçer. Operasyondan sonra hafif kas ağrıları olabilir. Jinekomasti ameliyatından sonraki üç gün dinlenmek, kol ve omuzları çok fazla hareket ettirmemek kişinin konforu ve iyileşme süreci açısından önemlidir. Ameliyatın 3. günü çok uzun sürmemesi şartıyla duş alınabilir, işe geri dönülebilir, hafif yürüyüşler yapılabilir.

JİNEKOMASTİ KORSESİ

Jinekomasti korsesi, jinekomasti ameliyatlarından sonra kullanılması gereken medikal bir üründür. Jinekomasti ameliyatından sonra en çok dikkat edilmesi gereken noktalardan biri bu korseniz sürekli kullanılmasıdır. Kullanımı gayet basit olan bu korse, ameliyattan hemen sonra giyilmeye başlanmalı ve doktorunuz tarafından belirlenecek süre boyunca sürekli giyilmelidir. Üçüncü haftadan sonra sadece gündüz, özellikle ağır aktiviteler yapılırken korseniz giyilmesi faydalı olur. Bu süre de yaklaşık 6 haftadır.